| insankaynaklari.com,
4 Eylül 2007
Kariyer, para kazanma ezberlerinizi
bozun!
Ufuk Tarhan Bir süredir önemli bir proje nedeniyle
çok değişik yaş, tecrübe, eğitim ve seviyede çalışanla yoğun görüşmeler yapıyorum.
Bu süreç benim için adeta bir laboratuvar deneyi gibi oldu. Bir kez daha fark
ettim ki hem çalışanların, hem de ailelerinin kafasında neredeyse standartlaşmış
bir "kariyer ve para kazanma ezberi’’ var. Çoğu genç ve onların
yakınları için "temel yaşam sorumluluğunu yerine getirmek", "gelecek
için gereğini yapmak’’; "ücret bazlı, güvenli bir iş bulmak ve işe girmekle"
neredeyse özdeşleşmiş. Eskiden iyi bir eğitim geleceği garantilemeye yeter diye
düşünülürken, bu şimdi artık uzun soluklu ve ücret geliri olabilecek bir işe kapağı
atmakla yer değiştirmiş. İnsanlar var gücü ile bir yüksek okul bitirip,
büyük bir şirkete veya devlet dairesine girmek ve bir ücrete bağlanarak, neye
yettiği bilinmeyen emeklilik maaşına hak kazanmak üzere çabalıyorlar. Kurslara
gidiyorlar, sınavlar geçiyorlar. Hedefler tutturup, performans ölçümleri için
kendilerini paralıyorlar! Hem de hiçbir sosyal yaşamları kalmamacasına çalışarak.
Aşağıda Tüm Fütüristler Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Alphan Manas’ın
bir yazısında anlattıklarını aktarıyorum: “Las Vegas’tan New York’a uçarken
havayolu Delta olunca, yol boyunca bir bayan kabin memuru ile sohbet ettim. Kendisi
55 yaşında, 5 çocuğu var. Tam 35 yıldır Delta’da kabin memuru olarak çalışıyor.
Washington eyaletinde oturuyor. Genelde tüm uçuşlarına Delta’nın Salt Lake City
merkez hub’ından başladığı için, evinde kaldığında, bu hub’a 4 buçuk saat süren
yolculukla (İstanbul-Londra seferinden 35 dakika daha uzun) ulaşabiliyor. Bazen
çok yorgun olduğu için eve dönemiyor. O yüzden 7 kabin memuru arkadaşıyla Salt
Lake City’de ev kiralamışlar; sadece yatmadan yatmaya gitmek için. Ayda net 100
saat havada kalma süresi var. Yerde geçirdiği süre ve eve gidiş gelişte havada
kaldığı süre için para kazanamıyor. Yılda eline net 30 bin USD geçiyor. Bu da
bugünkü TL/USD çevrimi ile aylık 3 bin 300 YTL’ye karşılık geliyor. Aldıkları
ücretlerin 80’li yılların seviyesine indiğini (ben ABD’de 1987 yılında ilk işe
girdiğimde yılda 36 bin USD elime net geçiyordu) ve özellikle iflas koruma programı
sonrası emeklilik ikramiye haklarını da kaybettiklerini söyledi. Gülüyordu, hatta
zaman zaman kahkahalar da attı. 10 yıl daha çalışıp emekli olacağını, işe başladığından
beri her gün 10 USD biriktirdiğini, yıllık belirli bir faiz geliri ile kendi emekli
ikramiyesini kendisinin garanti altına aldığını söyledi. THY’de aynı kıdemde olan
kabin memuru, Delta’da aynı seviyedeki kabin memurundan yüzde 25 civarında daha
az maaş alıyor. Yani arada hem önemli bir fark yok (hele Satın Alma Paritesi devreye
girerse fark yok diyebiliriz), hem de THY’de emekli maaşı konusunda bir de devlet
güvencesi var. Peki ABD’de yaşayan ve 65'inden önce emekli olmayı düşünmeyen 55
yaşındaki bir kabin memuru ile Türkiye’de aynı koşullarda çalışan, ama 20 yılını
doldurduğunda bir an önce emekli olmayı düşünen, buna rağmen hayata ve işine ABD’deki
kabin memuruyla aynı güçle sarılmadığı yüz ifadesi ve her tavrından belli olan
kabin memuru arasında ne fark olabilir? Erken emekli olma isteği, ABD ve benzeri
ülkeler (Fransa tabii ki hariç, çünkü onlar acaba yılda nasıl daha az çalışırız
ve nasıl daha çok tatil yaparız derdindeler) ile Türkiye arasındaki temel yaklaşım
farklarından sadece biri. Bu durum, ülkenin ileride içinden çıkamayacağı sosyal
güvenlik sorununun da en büyük tetikçisi oluyor. Ayrıca, erken emekliler, çok
düşük emekli aylıkları ile yaşadıkları için tüketime, dolayısıyla ekonomiye de
katkıları fazla olamıyor. Bu kısırdöngüden kurtulmak için çok çalışmamız gerekiyor.
Ayrıca, kendi özgüvenimizi geliştirmemiz ve daha sabırlı olmayı öğrenmemiz gerekiyor.” Yani
gelecekte para kazanmayı “sabit ve güvenli ücret” yolu ile mümkün kılacağını düşünenler,
giderek daha çok çalışmak, fakat daha az kazanmak sarmalına hazır olmalılar. Emek
de tıpkı diğer ürün ve hizmetlerde olduğu gibi, arzı arttıkça, kalitesi artsa
bile giderek düşen eğilimde olacak. Öyle olmaya başladı da zaten. Yaşam temposunu
bu şekilde gerçekleştirmek isteyenler için sorun yok. Ya peki servet kazanmak,
birikim, yatırım yapmak isteyenler, gelirlerini dikkat çekici şekilde arttırmak
isteyenler ne yapacaklar? Yeni iş modellerine, yenilikçi alanlara yönlenecekler,
birden fazla yoldan para kazanma becerisi geliştirecekler... Gelecek yazımda
biraz onlara bakacağız. O zamana kadar sizler de düşünün… Esen kalın.
| | | |
| Tel : |
0212 356 40 43 |
| Faks : | 0212 356 45 65 |
| Ofis : | 0533 450 01 47 |
| Ofis : | 0555 255 35 35 |
| Asist. : | 0536 495 34 34 |
Site güncelleme : Bumerang.E.I.A.
Son Güncelleme Tarihi: 6 / 1 / 2009
|
|
